Opgedane kennis delen

Sterven bij het kampvuur

Er sterven in Afrika meer mensen omdat ze nog met hout koken dan dat er sterven aan Aids en Malaria samen! Ik was deze week bij een bedrijf in Kenia dat op indrukwekkende wijze aan de ene kant lokale bevolking helpt maar daarnaast ook commercieel goed bezig is. Tijdens dit bezoek leerde ik echter ook weer iets nieuws over het leven in Afrika.  

Ik ben aan het onderzoeken of we een fabriek gaan beginnen in Kenia. Daarom ben ik regelmatig in dit intrigerende land en spreek ik veel mensen tijdens mijn ‘zoektocht’.  Deze week bezocht ik een bedrijf wat zes jaar geleden is opgericht door Nederlanders . Naast spreken over praktische informatie die ik nodig heb kwam het gesprek ook op iets heel anders. En daar gaat deze blog over. Het bedrijf maakt namelijk zonne-energiepanelen.  Tijdens de rondleiding zag ik op een gegeven moment hele kleine paneeltjes liggen. Nieuwsgierig als ik ben vroeg ik wat daar toch in vredesnaam de toepassing voor is. Dwergpaneeltjes iets kleiner dan een A3-tje geven toch praktisch geen stroom? Inmiddels weet ik echter dat deze producten letterlijk ‘lifesafers’ zijn. In deze blog leg ik uit waarom.

 

Eerst wat feiten

In Afrika heeft 86% van de mensen geen stroom (ja, ook in de steden). Dat zijn zo ongeveer 620 miljoen Afrikanen. Dat betekent dus; geen licht in huis, geen TV kijken, geen radio luisteren, geen internet, geen scheerapparaat, geen telefoonoplader, gewoon helemaal niets. In de praktijk zijn er dus vele miljoenen mensen die nog, om het maar zo te zeggen, ‘old school’ elke dag met twee stukjes hout en wat houtkrullen proberen een vuurtje aan te steken. Daar koken ze dan mee en dat vuur verlicht ook de woonruimte.

Buiten de steden wonen de meeste mensen nog in lemen hutjes. Deze zijn ongeveer 5×5 meter in omvang (voor de kenners; dat is kleiner dan de pittoreske zomerhuisjes bij Villagio Ollandese in Italië). Uiteraard is er alleen een begane grond. In die huizen wonen dan vader, moeder(s), stuk of 4-5 kindertjes en opa en oma. In het midden van het huisje is de keuken en daar pruttelt de hele dag eten op het vuur.  Voor het vuur gebruikt men takken uit de omgeving. En daar schuilt een groot probleem. Ik had daar nog nooit bij stilgestaan, maar door deze manier van vuur maken ontstaan er in deze kleine huisjes enorm veel giftige gassen. In 2016 stierven er dan ook in Afrika meer dan 4 miljoen mensen door Koolmonoxidevergiftiging. Dat zijn meer mensen dan er in Afrika  bij elkaar opgeteld aan Aids en Malaria overlijden!

Terug naar dat kleine zonne-energie paneeltje

Slimme engineers hebben nu dus een klein paneeltje gemaakt waarmee je per dag vier ledlampen zes uur kunt laten branden, plus een (energiezuinige) TV of radio twee uur kunt gebruiken en ook nog eens drie  telefoons kunt opladen.  Ik weet niet hoe dat bij u overkomt, maar voor mensen die letterlijk uit donker Afrika komen, gaat nu dus echt het licht aan!

Waarom geen grotere panelen denkt u misschien. De redenen hiervoor zijn als volgt; allereerst kost dit kleine systeem, bestaande uit zonne-energiepaneel, batterij en vier ledlampen ongeveer 120 euro. Dat is voor de meeste mensen, met even een jaartje zuinig aan doen, te betalen. Wat vaak in de praktijk gebeurt is dat de familieleden die in de stad werken dit bedrag wel willen betalen om hun familie in de bush bush te helpen.

Bovendien is transport (kilometers lopen, alleen of met een ezel) van dit handzame apparaat een stuk makkelijker en het installeren kun je zelf doen door het paneel ergens neer te leggen en de kabel in de batterij prikken. Bovendien zijn ze zeer onderhoudsvriendelijk.

De verwachting is dat rond 2030 ongeveer 120 miljoen gezinnen nog wel in traditionele kleding lopen, op wilde dieren jagen en dagelijks kilometers moeten lopen voor een emmer water uit de rivier, maar wel thuiskomend de TV aan kunnen zetten om ergens op de wereld een president mooie dingen te horen roepen over ontwikkelingshulp.

Zitten de mensen hier wel op te wachten?

Ja dus, toch wel. Niet zo zeer omdat de mensen zo graag willen moderniseren, maar omdat dit systeem echt problemen oplost. Stel je voor dat je midden in de nacht moet bevallen. Straks kun je dan gewoon het licht aandoen en met je telefoon om hulp vragen. En kinderen die overdag moeten helpen op de boerderij kunnen nu in de avond studeren of boeken lezen. Via smartphones kunnen mensen waar ook ter wereld communiceren met elkaar waardoor sociale contacten worden verbeterd.

Natuurlijk zullen er onder de lezers van deze blog zijn die denken; Nou, nou, is dat nu allemaal echt wel zo’n verbetering. Kijk eens wat voor ellende wij hier in het westen hebben dankzij de moderne technologie. Hoewel ik best begrijp wat u bedoeld zou ik toch voor willen stellen dat u dan eens een week of drie in een lemen hut in de buurt van Masai Mara in Kenia gaat wonen. Als u zich dan twee keer ‘wild’ geschrokken bent omdat u die leeuw of hyena niet zag toen u in het donker ging plassen in het gat in de grond buiten het huis, of uw astma behoorlijk terug is gekomen vanwege de giftige gassen in huis en u echt totaal niet meer weet hoe het met uw familie gaat omdat er geen communicatiemiddelen voorhanden zijn, dan zou het zomaar kunnen dat u eigenhandig 10 van die apparaten koopt en gaat uitdelen aan uw nieuwe vrienden in de rimboe.

Duurzaamheid

Solar energie is natuurlijk ook heel duurzaam. Net zoals LED verlichting. Nou, dat houdt ons misschien bezig in het westen maar daar heeft de gemiddelde Afrikaan echt volledig lak aan. Als ik hierover begin, beginnen ze wat te grijnzen (heb je weer zo’n rare westerling, wij gaan hier dood en hij begint over duurzaamheid). “Sorry”, zegt mijn rondleider beleefd. “Daar zijn de mensen niet zo mee bezig. Zij willen gewoon betaalbare energie om het licht aan te doen.”

Nieuwe economie

Wat ook wel mooi is om te zien is het feit dat door deze apparaten nieuwe ‘handel’ ontstaat. In kleine dorpjes kun je bij de bewoner van een pand met zonne-energie voor 12 cent je telefoon op laten laden. En de rijkere bewoners starten financieringsconstructies  en ontvangen rente van de buren die zelf niet in één keer die 120 euro op tafel kunnen leggen.

Gelukkig mens

Ismael, die mij rondleidde door de fabriek en mij deze uitleg gaf vertelde ook nog dat zijn moeder in een afgelegen dorpje woont, met een stuk of 10 huizen met muren, gemaakt van koeienmest. Hij heeft daar een zonne-energie paneel geïnstalleerd. “Mijn moeder is er echt gelukkiger door geworden”, verteld Ismael. “Na zonsondergang is het in alle huizen donker, behalve in één. Die van mijn moeder. Daar zit ze met een LED lamp (van Philips) te breien terwijl ze TV kijkt. Haar kleinzoon komt vaker op visite dan eerst. Dat is vooral omdat hij zijn telefoon op wil laden en TV kijken, maar… zo had mijn moeder met een glimlach gezegd…..het doel, heiligt de middelen”.

Met weer nieuw opgedane indrukken rijden mijn chauffeur en ik terug naar Nairobi. Die rit was weer een nieuwe (levensgevaarlijke) beleving op zich, maar dat is voor een andere blog.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.